25 de Novembro. Día Internacional da eliminación da violencia de xénero.

“Todo empeza no núcleo dunha célula. Os cromosomas xúntanse. Os X e os Y serán determinantes, pero durante a primeira etapa despois da fertilización, os nenos aínda non son diferentes das nenas. Só na novena semana quedará claro que as gónadas deberán seguir medrando para, ou ben convertérense en testículos ou pola contra, repregárense para formar ovarios. Comeza a experiencia feminina. Repregarse, volverse cara a dentro. Aínda que algunhas culturas honran as misteriosas e invisibles calidades femininas, non é, con todo, o máis habitual. O normal é dar poder ao visible. Esa é a razón pola que a miúdo se supón que as mulleres deben permanecer ocultas, pequenas e silenciosas. Ou quizais decorativas, dispoñibles e doces. Ás veces, porén,  as mulleres levantan a súa voz e loitan, rebélanse. Ás veces as súas batallas teñen lugar nos céspedes aparentemente seguros das zonas residenciais, nas aulas luminosas, nos centros comerciais. As cicatrices tamén aparecen nestas contornas aparentemente benignas: as fráxiles costelas dunha rapaza anoréxica, o pé deformado por un tacón imposible, o riso impostado que resoa no corredor dun instituto… “

Traducido do prólogo á exposición itinerante “Off the beaten Path” que propón reflexionar a través da arte sobre as raíces profundas culturais e sociais da violencia contra as mulleres. 

As conmovedoras mulleres de Eduardo Galeano.

1916, Buenos Aires: Isadora.

.

.

.
Descalza, desnuda, apenas envuelta en la Bandera Argentina , Isadora Duncan baila el Himno Nacional. Una noche comete esa osadía, en un café de estudiantes de Buenos Aires y a la mañana siguiente todo el mundo lo sabe: el empresario rompe el contrato, las buenas familias devuelven sus entradas al Teatro Colon y la prensa exige la expulsión inmediata de esta pecadora norteamericana que ha venido a la Argentina a mancillar los símbolos patrios.
Isadora no entiende nada. Ningún francés protestó cuando ella bailó la Marsellesa con un chal rojo, azul y blanco por todo vestido. Si se puede bailar una emoción, si se puede bailar una idea, ¿por que no se puede bailar un himno?. La libertad ofende . Mujer de ojos brillantes, Isadora es enemiga declarada de la escuela tradicional , el matrimonio, la danza clásica, y de todo lo que enjaule al viento. Ella baila porque bailando goza, y baila lo que quiere, cuando quiere y como quiere, y las orquestas callan ante la música que nace de su cuerpo.

.

.

.

1935, Buenos Aires: Alfonsina.



A la mujer que piensa se le secan los ovarios. Nace mujer para producir leche y lágrimas, no ideas; y no para vivir la vida sino para espiarla detras de las ventanas a medio cerrar. Mil veces se lo han explicado y Alfonsina Storni nunca lo creyó. Sus versos mas difundidos protestan contra el hombre enjaulador.
Cuando hace años llegó a Buenos Aires desde las provincias , Alfonsina traia unos viejos zapatos de tacones torcidos y en el vientre un hijo sin padre legal. En esta ciudad trabajo en lo que hubiera; y robaba formularios del telégrafo para escribir sus tristezas. Mientras pulía palabras, verso a verso, noche a noche, cruzaba los dedos y besaba las barajas que le anunciaban viajes, herencias y amores. El tiempo ha pasado, casi un cuarto de siglo; y nada le regalo la suerte. Pero peleando a brazo partido Alfonsina ha sido capaz de abrirse paso en el masculino mundo.Su cara de ratona traviesa nunca falta en las fotos que congregan a los escritores argentinos mas ilustres. Este año, en el verano supo que tenia cáncer. Desde entonces escribe poemas que hablan del abrazo del mar y de la casa que la espera allá en el fondo, en la avenida de las madréporas.
.

.

1983, Lima: Tamara vuela dos veces

Tamara Arze, que desapareció al año y medio de edad, no fue a parar a manos militares. Está en un pueblo suburbano, en casa de la buena gente que la recogió cuando quedó tirada por ahí. A pedido de la madre, las Abuelas de Plaza de Mayo emprendieron la búsqueda. Contaban con pocas pistas. Al cabo de un largo y complicado rastreo, la han encontrado. Cada mañana, Tamara vende querosén en un carro tirado por un caballo, pero no se queja de su suerte; y al principio no quiere ni oír hablar de su madre verdadera. Muy de a poco las abuelas le van explicando que ella es hija de Rosa, una obrera boliviana que jamás la abandonó. Que una noche su madre fue capturada a la salida de la fábrica, en Buenos Aires...
Rosa fue torturada, bajo control de un médico que mandaba parar, y violada, y fusilada con balas de fogueo. Pasó ocho años presa, sin proceso ni explicaciones, hasta que el año pasado la expulsaron de la Argentina. Ahora, en el aeropuerto de Lima, espera. Por encima de los Andes, su hija Tamara viene volando hacia ella.
Tamara viaja acompañada por dos abuelas que la encontraron. Devora todo lo que le sirven en el avión, sin dejar una miga de pan ni un grano de azúcar.
En Lima, Rosa y Tamara se descubren. Se miran al espejo, juntas, y son idénticas: los mismos ojos, la misma boca, los mismos lunares en los mismos lugares.
Cuando llega la noche, Rosa baña a su hija. Al acostarla, le siente un olor lechoso, dulzón; y vuelve a bañarla. Y otra vez. Y por más jabón que le mete, no hay manera de quitarle ese olor. Es un olor raro... Y de pronto, Rosa recuerda. Éste es el olor de los bebitos cuando acaban de mamar: Tamara tiene diez años y esta noche huele a recién nacida.

Mujeres por Eduardo Galeano, Centro Editor de América Latina.

Falando do 8 de marzo: Lembrando ás costureiras

Como agasallo neste día temos este texto tan fermoso do blog amigo Biblioteca.Milladoiro. Malpica.

Imaxe: María Miramontes. Unha das defensoras do estatuto do 36.

Anos cincuenta.Un exército bulangueiro de mozas percorre cada mañá os camiños para chegar ó taller no que serían aprendizas e logo, se lles aproveitaba o aprendido, oficialas e...COSTUREIRAS.
Coas primeiras ganancias mercarán o seu propio medio de producción: a MÁQUINA de COSER. Alfa, Singer, Refrey, Sigma... estaban nos soños destas mozas que se farán expertas en zurcidos e remendos e en corte e confección (A miña muller/filla ten dúas carreiras, bromeaban os homes)
Mozas que se farán contratar por horas ou por xornadas nas casas que poidan pagalo e logo, ó volver ás súa, coserán toda a roupa da familia.
Este traballo ten ademáis un grande valor engadido para a casa pois os seus coñecementos suporán unha fonte de aforro e, en moitos casos, de ingresos. Desde un pantalón de mahón a un enxoval ou un traxe de noiva... ¡non hai peza que se resista!
Aqueles talleres eran a FP das mulleres galegas. Lugares nos que se sentaban en círculo en sillas costureiras, lugares de charla e de bromas (Vai buscar a pedra de afiar as agullas, era un encargo frecuente para a recén chegada) de complicidades, de rivaliades, lugares de coñecemento moi especializado: multitude de tipos de oxais, de sisas, de cuellos, de petos, de telas...cada un co seu nome propio. Autenticos templos de aprendizaxe. O mundo en feminino.
Traballo senlleiro da conciliación familiar, podía facerse na propia casa. Tódolos fogares tiñan un cuarto da costura cando aínda non era moda que cada fillo tivese o seu dormitorio.. Esta fonte de ingresos, nunca suficientemente valorada, permitiu pagar o transporte dos fillos para ir estudar, pagar a letra do coche ou do piso recén adquirido, pagar...
Senlleiro tamén en innovación e documentación: da máquina de levar na cabeza, pasaron á de pé e á automática. Calquera costureira era quen de interpretar complexos planos, tamén chamados patróns, e lía con facilidade revistas extranxeiras sabendo que burda significa centro de documentación de moda.
Logo chegou o listo para levar e a confección barata. E foron desaparecendo as tendas de telas e os talleres. Algunhas, tentaron facerlle a competencia á producción industrial etiquetando co seu nome as prendas que saían do seu taller. Pero non sobreviviron.
Hoxe. Cada mañá, un exército silandeiro de mulleres percorre os camiños (agora en coche) para entrar a tempo nos talleres industriais nos que se sentan en filas de costas unhas ás outras, descoñecen o proceso completo da cofección e cobran infrasalarios. Pero están aseguradas. E cosen, en xeral, para unha firma masculina.
Na lembranza de Carme, Maruxa, Tiluca, Victoria, Reme, Loli e todas cantas vos fixeron a roupa.

Costureiras. Tarsilia do Amaral

Completo a celebración con esta canción que, a min segue a pórme os pelos de punta. No primeiro plano fala de emigración, e ademáis... ¿lemos ente liñas?

Falando do 8 de marzo: Ladli, filla querida

Queremos darvos a coñecer ao fotógrafo e activista Fazal Sheikh, as súas conmovedoras fotografías e os seus magníficos libros virtuais. Eliximos, nestas datas, Ladli, (“filla querida” en hindi), que el mesmo presenta :

“Este libro é a consecuencia dun libro meu anterior, Moksha, no que investiguei as vidas das mulleres viuvas na India. Ao enviuvar, estas mulleres sofren abusos e son maltratadas de tal xeito que moitas delas, centos, miles, vense obligadas a viaxar ata a cidade sagrada de Vrindavan, onde son acollidas para entrar ao servizo do deus Krishna
A historias que me contaron, como as obrigaron a casar sendo unhas nenas, como abusaron delas primeiro os seus maridos, logo os seus parentes políticos, todo iso fíxome reflexionar sobre a inmensa vulnerabilidade das mulleres neste país que agora se incorpora rápidamente á economía do primeiro mundo. O simple sexo dunha nena, xa desde a súa concepción, vai facer dela unha vítima potencial de estruturas patriarcais que tácitamente consenten a súa explotación, maltrato e morte.
Volvín a India en 2005, para retormar todo desde o principio. Quería descubrir o que as mulleres, as nais, as fillas teñen que soportar

Moitas das súas experiencias son aterradoras, case inimaxinables para persoas educadas noutro tipo de sociedade. En India as nenas son unha carga, non só non se lles permite levar o nome da familia senón que supoñerán, no futuro, unha gran perda económica para a mesma cando os seus familiares teñan que pagar unha costosa dote para poderlles atopar un marido que as protexa.
A preferencia cultural na India polos fillos varóns é a causa de que miles de nenas sexan abandonadas ou asasinadas ao nacer. Na actualidade, cando se pode saber o sexo do feto, as nais abortan.
Pregúntome cal será o futuro que agora se abre para tantas e tantas mulleres nun país que recibe constantes loubanzas pola súa emerxente traxectoria económica”

Fazal Sheikh

Falando do 8 de marzo: Dedicado a Olga

Agora que está próximo o 8 de Marzo, cóntanos a nosa amiga Olga os problemas que ten para atopar ilustracións para o seu alumnado de Primaria nas que as mulleres non desempeñen únicamente tarefas domésticas. Volvemos ao eterno debate:

Reflicten os sistemas simbólicos a realidade a ou máis ben a conforman? Noutras palabras, as imaxes que utilizamos para describir algo, determinan a nosa actitude cara a ese tema? É un sistema de representación causa ou síntoma de determinados comportamentos?.
É indubidable que as imaxes axudan a manter determinadas crenzas e actitudes, colaborando a conformar o noso concepto do que percibimos como real.

Inspirad@s por Olga buscamos información sobre algún estudo que analice, por exemplo, as ilustracións e imaxes predeseñadas dos programas informáticos máis usuais. Atopamos que:

• Para empezar, existen moitísimas máis imaxes masculinas que femininas, prácticamente, nos estudos consultados, o triplo.
• O tipo de imaxes presenta tamén diferenzas sustanciais: as figuras masculinas tenden a ter, en xeral, complexións atléticas e están en movemento, as femininas normalmente estáticas, moito máis sexualizadas, sentadas ou ata pousando coma se fosen maniquís.
• Refórzase o estereotipo implícito de que os homes, en xeral, desempeñan profesións máis interesantes que as mulleres, pois adoitan aparecer en roles que denotan liderazgo: executivos, doutores, arquitectos; tamén en profesións que indican unha forte actividade física: obreiros de todo tipo.
  As mulleres adoitan aparecer en roles que implican asistencia: enfermeiras, secretarias, profesoras.
• A conclusión é clara: a falta de diversidade real nestas imaxes impide ou dificulta a tarefa de transmitir aos novos usuarios que os roles tradicionais poden e deben cambiar.
  Sentímolo, Olga.
  Tiñas, como sempre, moitísima razón.
  
  Fonte
  Binns, Jane C
  Branch Robert C
  Gender stereotyped computer ClipArt images as an implicit influence in Instructional Messages

Soberano.

 

Acabo de decidir que avanzamos moitísimo despois de ver este anuncio de Soberano que prácticamente entrou só na miña pantalla cando eu paseaba inocentemente por You Tube. Logo atopei moitos máis, tan divertidos como o que ilustra este post, vía whatimesailing?

Profesións respectables

Contemplamos con absoluto asombro esta publicidade da óptica belga Oogmerk. Como podedes observar contrapón unhas profesións a outras en termos de respectabilidade. "Consegue o respecto que tí mereces", di o slogan. Ou sexa, que un carniceiro non é respectable, nin tampouco un condutor de camión, pero si o son un deseñador de moda ou un médico. O que xa é o colmo do descaro é o tratamento dado ao debuxo que representa a única muller da serie, que non está definida por ningunha profesión. O/a publicista limítase a etiquetar como moza fácil, a que non leva lentes, difícil, a que as leva. Antes de publicala démonos unha volta pola rede e o máis preocupante de todo son os comentarios que a definen en diversas bitácoras: xenial, imaxinativa, divertida, orixinal.

Que non nos sorprenda que un grupo de enfermeiras sexan sancionadas por non querer levar uniformes curtos e escotados nunha clínica privada. Levarán ou non lentes? Serán ou non mulleres fáciles?.

Recomendamos visitar sexismo publicitario, a nosa excelente fonte.