Morirse é unha merda e outras suxestións

Imos mercar, por encargo do Departamento de Filosofía, tres novos libros que teñen bastante boa pinta e que esperamos colocar en breves días  nos andeis da biblioteca. Empecemos coa súas reseñas:

"Morirse es una mierda", Juan Carlos Ortega,  Aguilar SA de Ediciones.

 

Da contraportada: “Todos nos vamos a morir. Eso es algo que ya sabemos. Pero Juan Carlos Ortega quiere ser optimista. En su intento por encontrar el consuelo perfecto ante semejante tragedia, en este libro nos habla de su bisabuela, de Adolf Hitler, de los relojes de arena, del New York Times, de Epicuro, de las antiguas botellas de Sifón, de Albano y Romina Power, de la menstruación de su novia, del planeta Saturno y de un escritor rumano llamado Panait Istrati. Para escapar del miedo a la muerte hace gráficos, dibujos, relaciona lo irrelacionable, calcula el número de veces que veremos la luna llena antes de morir, y concluye su búsqueda con la reflexión más alegre dentro de lo posible. Al parecer, Ortega ha encontrado su consuelo.”

 

“Tú, en qué piensas? “, Stephen Law, Alfaguara

Do resumo da editorial: ¿Cómo sabes que tus padres no son virtuales? ¿Hay vida después de la vida? ¿Por qué existe el bien y el mal? ¿Existe Dios? ¿Es posible que la vida sea sólo un sueño? Ahora puedes sentarte a hablar con tus amigos tardes y tardes filosofando sobre todos estos temas....

 

”Los latidos de la ciudad. Introducción a la filosofía”. Villacañas Berlanga, José Luis, Ariel. Temas pormenorizados

Da contraportada: “Este libro lleva a cabo un viaje filosófico a través de las realidades comunes en medio de las que todos vivimos. Esas realidades se presentan aquí organizadas alrededor de la idea de la ciudad democrática, moderna, civilizada y cosmopolita. La tesis más básica del libro nos propone esto: sólo si penetramos la lógica de esas instituciones que organizan nuestro presente, estaremos en condiciones de ser ciudadanos activos. Propone en definitiva una introducción a los grandes tópicos de la filosofía no desde una aproximación erudita o enciclopédica, sino desde una reflexión sobre los aspectos de la vida contemporánea en lo que necesariamente hemos de vivir a partir de elementos culturales comunes y cercanos”.

Autopréstamo

Hai xa tempo que as familias e, en xeral,  a comunidade educativa do centro, o IES Sánchez Cantón, teñen a súa disposición un servizo de Autopréstamo no vestíbulo do centro. A iniciativa forma parte do desexo de achegar a información ao maior número de persoas posible. Desde a semana pasada o servizo queda ampliado de forma permanente con tres novas seccións:

• Quéreme ben. Conxunto de documentos de ensaio e narrativa  sobre a violencia de xénero.
• Desmontando armarios. Bibliografía con información sobre a homosexualidade e para previr e identificar comportamentos homófobos. A escolma de materiais desta sección foi recomendada polo equipo da biblioteca do IES Afonso X O Sabio de Cambre.
• Conciliación. Materiais que forman parte dun traballo de investigación máis amplo realizado por profesorado do centro que titulamos Conciliación Vida-Morte. Trata sobre todo da xestión da perda e o dó.

Para os interesados na bibliografía podedes botar unha ollada nesta ligazóns desde a que podedes acceder aos fondos clasificados por materias.

Para bibliografía comentada de Desmontando armarios.
Para a bibliografía comentada de Conciliación (entrar como convidado).
Para máis materiais sobre o mesmo tema (entrar como convidado)

Morte digna

No cabodano de Ramón Sampedro, seguida con gran interese pola prensa, a única asociación sobre Morte Digna existente en Galicia tratou de publicar o texto que achegamos na prensa galega. Foi vetado. Aí van as ideas, rigurosas e necesarias. Para a súa difusión. Vía Biblioafonso

Tamén achegamos un valioso documento do imprescindible Ramón Bayés con precisións legais sobre este delicado e permanentemente relegado tema da eutanasia. O documento foi recollido como parte dos materiais para o proxecto que titulamos Conciliación Vida-Morte. Para acceder a estes materiais na aula virtual do centro, cando apareza a pantalla, premede na opción ENTRAR COMO CONVIDADO.

O noso recordo para Darío

Eulalio Ferrer: In memoriam

Acaban de dar a nova da súa morte pola tele.

Esperamos que alcance a inmortalidade, aínda que sexa pequena e de baixa intensidade, coa nosa lembranza dalgunha das súas ideas que tan deliciosamente contou en “Pompas fúnebres.”

Fixemos para el esta esquela festiva. Ben o merece. Non sabemos facer nada mellor.

O noso agradecemento e admiración por todo o que aprendemos do seu marabilloso libro.

Pena de morte ?

Reproducimos o comentario da profesora Marian Costa ao post Xuízo con xurado porque nos parece moi importante intentar construír esa conciencia social da que ela fala:

…Calquera día algún mozo ou moza pode ser chamad@ para ser membro dun xurado, mesmo poden ser xulgados por un xurado popular, a vida ten sobresaltos impensables. Por tanto estará ben que as súas mentes e capacidades intelectuais se dirixan a cuestións como cal é a razón da existencia destes xurados, as complicacións dun xuízo no que non profesionais van tomar decisións compremetodoras do que vai ser a vida dunha persoa, as garantías que a xustiza nos ofrece como cidadáns.
Ao meu parecer tamén é importante que vexan a cruel, antipática e desgarrada realidade que nos rodea, os acusados son de aquí ao lado, teñen cara e voz, minten e sinten, teñen fillas, parellas, non son imáxenes na pantalla. As posibilidades de que o mundo delictivo se nos aproxime son máis das que pode parecer. Onde nos situamos nós, que respondemos, como actuamos ante as propostas e actuacións delictivas?
Témome que necesitamos máis que ese xuízo e esa ficha para ir construíndo a nosa conciencia social de cidadáns. Pero o intentamos…

E parécenos oportuna a reflexión especialmente en días como hoxe, cando lemos por casualidade que se está revisando o caso do español Pablo Ibar que xa leva varios anos no corredor da morte en USA , Florida, acusado de asasinato. É a súa última oportunidade neste país onde a pena de morte non está abolida, e lévase a cabo por medio de inyección letal. Animámosvos a ver estes videos e a que opinedes sobre eles se o considerades oportuno. Non teñen desperdicio.

Fontes A traves del Uniberto y El Universo de Anita en color beige

Esto no es justo

Se hai temas tabú, a morte é o máis tabú de todos , e se falamos de mortes, a morte dun neno é algo difícilmente aceptable para as persoas que lle rodean. Pero… e para o neno?. “Esto no es justo” escrito pola escritora británica Sally Nicholls é, sobre todo, un libro delicado e á vez valente. Afronta sen medo temas tan ocultos como a necesidade dun neno de ver e tocar o cadáver do seu amigo, a incredulidade ante un funeral que non se parece en nada ao que ese amigo desexaría, a súa decepción ao ver que ninguén ten o valor de responderlle ás preguntas que lle asaltan porque sabe que a el tamén lle quedan moi poucas semanas de vida…

Diremos tamén que o libro é, ademáis, moi ameno, áxil e ata divertido. Ten o mérito engadido de esbozar plantexamentos moi interesantes sobre o significado da morte, e aínda que é sempre respetuoso e elegante con todas as posturas, si que defende abertamente posibilidades non moi habituais neste tipo de obra. Recomendámolo definitivamente. Ten ademáis un formato moi agradable con debuxos e algunhas páxinas manuscritas con supostas anotacións e listas feitas nunha libreta escolar como:

• Cousas que quero que pasen despois da miña morte
• Que facer cando alguén morre
• Cousas que ninguén quere contestar
• Que aspecto ten unha persoa morta…etc

Pequena investigación do alumnado: O cemiterio de arte popular de Sapanta. Romanía

Un grupo de profesorado do centro estamos a recompilar materiais para elaborar un proxecto didáctico que recolla, entre outras facetas, as diversas formas de xestionar a morte e o do nas diferentes culturas. Temos a grande sorte de contar entre nós a alumna Mihaela Olinca procedente de Romanía. Cando foi informada de que publicaramos un video sobre o cemiterio de arte popular de Sapanta, ofreceuse a traducir algúns dos epitafios que aparecían nas imaxes.
Colaboraron na versión ao galego os alumnos Davely María Concepción e Andrés Hernán . Queremos dar as grazas a este grupo de alumnado e ao seu profesor Xose Lois Janeiro, por tan valiosa colaboración.
Dende Mesturas, quedamos á expectativa de futuras colaboracións que serán sempre benvidas

....

.

,

,.

"Aquí eu descanso. Chámome Bodnarion. Cando eu vivía no mundo, traballaba nunha fábrica como carpinteiro. Iso gustábame moito nesta vida. Cando eu vivía a min coidáronme ben, eu divertíame moito cos que atopaba, pero a morte co seu feo nome levoume xove do mundo, nunha desgrazada noite que rematou coa miña vida".

,

,

.......

...............

........

...........

...

...................,

...

.

"Cando eu era pequeno, Jon Suht díxome que eu ía ter un traballo de tractorista. Gustoume moito. Deixo sós os meus fillos, a miña muller e os meus pais, para chorárenme coas súas bágoas de pais. E agora, muller miña, has coidar os nenos igual, con alma de pais, porque agora ti es nai e pai. Para sempre vas ficar apenada".

....

....

....

....

....

....

.....

..

"Curta vida eu tiña antes de me soterrar, pero en todos os días da miña vida me gustou ir á igrexa a cantar en coro a deus. Eu rezaba e o meu home enfermou e axiña me deixou. Quedei con tres nenos e só deus sabe canto traballei para os criar e facer deles boas persoas na vila."

"Aquí eu repouso. Chámome Ion Turda. Eu vivía ben, tiña seis fillos, crieinos ben a todos eles. Gustoume moito traballar. No verán segaba herba. Os meus queridos fillos e a miña querida muller que deus os bendiga. "
Vivíu setenta e un anos 1920-1991.

Podedes ver todas as imaxes ampliadas. Imaxes vía Desierto

E para rematar a traducción dalgunhas das lápidas que aparecen no video: ..

Cemiterio de arte popular na vila de Sapanta.
Creado por Ion Patras Stan desde o ano 1935.

"Aquí repouso. Chámome Holdis Dumitru".
Viviu 45 anos. Morreu de morte violenta en 1958.

"Aquí eu repouso. Chámome Stelica Toader. Cando eu vivía gustábame moito o monte coas miñas ovellas e tocar a miña trompeta. O meu corazón estaba só e as ovellas todas beaban e os cans ouveaban. Todos quedaban mirando. Eu desexo o mellor ás ovellas. Cando eu deixei a miña vida tiña 71 anos en 1971".

"Aquí repouso. Chámome Stan George. Pobre da miña vida. Cando eu estaba no campo, o santo Ilie fulminoume cun raio. Meu pai quedou triste e pobre. A miña nai nunca me esqueceu."
Morreu moi novo aos 19 anos en 1954.

TRADUCIÓN DO RUMANO AO GALEGO :
MIHAELA OLINCA (Romanía)
AXUDARON NA VERSIÓN EN GALEGO:
DAVELY MARÍA CONCEPCIÓN (República Dominicana)
ANDRÉS HERNÁN (Colombia)

GRAZAS POR UN TRABALLO TAN INTERESANTE E TAN BEN FEITO!!!

O cabalo e a morte

 

..

...E falando de lendas gústanos este artigo de Marcos Varcarcel aparecido en Galicia hoxe.

.

O cabalo e a morte

Poucos animais tan unidos ó ser humano, dende tempos moi antigos, como o cabalo. Dende vello simboliza o poder, a velocidade, a nobreza. No mundo cristián, tamén o valor, mentres en Oriente se asocia ó lume e ó ceo. O cabalo negro é a cotío símbolo da morte. Hai varias lendas galegas que recollen este último sentido e cítaas Vítor Vaqueiro na súa Guía da Galiza Máxica. Se un cabalo tropeza cunha pedra, conta Mandianes, interprétase como petición de axuda dunha ánima, para que se rece por ela. En terras de Nogueira de Ramuín cita Afonso Monxardín o Camiño da Ponte, onde se aparece un cabaliño lanzal de gran brancura, que se achega a un valado para que as xentes o cabalguen, pero non o fan por medo. Unha historia semellante recolleu Risco en Congostro-Rairiz de Veiga, onde se aparece un pequeno cabalo moi fermoso diante dunha muller. Esta négase a falar con el e o cabalo retírase detrás duns amieiros, botándose a rir e desaparecendo: os campesiños pensan que se trata do demo. Nos traballos de X.Cuba, X. Miranda e A. Reigosa son máis vizosos aínda os acenos simbólicos do animal: cabalos de mouros, cabalos acuáticos, cabalo da fiaña, cabalo do vento e un longo etcétera.

MARCOS VALCÁRCEL

As cruces nos camiños

Nestes días ándase a falar moito da recuperar a memoria e honrar os que foron asasinados na guerra do 36. Seica algunhas cruces nos camiños lembraban estes tristes feitos.
Xosé Manuel González mándanos esta foto desde Lobelle (Lugo) e cóntanos outra curiosa historia sobre as cruces. As cruces tamén se poñían nos cruces de camiños para que o demo non fixera das súas. Seica o "inimigo" acostuma deixarse ver nos cruces de camiños para tentar a xente e por iso poñían cruces xa que o demo non quere saber nada delas. Din que non atura estas tres cousas e por esta orde: as cruces, a auga bendita e que nomeen a Deus. Se temos unha Cruz xa non aparece o demo aínda que o chamemos como din que se chama cando se quere tratar con El: Nun cruce de camiños cun garrafón de viño e un xamón; primeiro déitase un pouco de viño no chan e logo empézase a comer xamón e beber, de vez en cando dise "se vés comes e se non vés non comes". Case sempre aparece con aparencia de bo mozo, alto e vestido con gabardina; seica só o delatan os pés, que se un se fixa moito (trata de escondelos) son de cabuxa. Come e bebe e fai tratos, que sempre cumpre pero a cambio quere almas, é capaz de dar riquezas e de facer obras coma pontes nunha soa noite; din que os cartos seica os fixo tamén el para que moita xente se condene por eles. Seguramente cando aparecían desgrazas nos lugares moita xente pensaba que podía ser obra del e como supoñían que andaba polos camiños poñíanlle cruces para que non puidera facer das súas. Algunhas veces seica sae a tentar na xente, pero se se fai un círculo no chan (mesmo cos pés) e te metes dentro xa te deixa en paz.

O cemiterio alegre

Hai moitas formas de achegarse á morte condicionadas todas elas pola cultura na que somos educados. Sen dúbida, perder a un ser querido produce dor, pero as formas de xestionar esa dor e a importancia que concedamos a segundo que aspectos tradúcese en manifestacións esencialmente diferentes.

Este cemiterio atópase no norte de Romanía na cidade de Sapanta, sobre os Montes Cárpatos. Chámano o “Cemiterio Alegre” , porque arrinca os sorrisos daqueles que o visitan. Non é un cemiterio calquera, é único no mundo, e está adornado con tallas de madeira, retratos artesanais personalizados dos mortos e epitafios alegres e irónicos nas lápidas.
Nesta terra de ebanistas, todas as tumbas foron talladas, pintadas de azul e decoradas co retrato do defunto, representándoo no seu traballo ou facendo o que máis lle gustaba na vida. E debaixo un epitafio, escrito en primeira persoa, que relata os rasgos máis relevante dos falecidos sempre en clave de humor. As cruces pintadas en cores claras -azul, branco, verde e vermello- son monumentos de arte popular únicos en Europa, creados, na súa maioría, a partires de 1935 polo artesán Stan Ioan Patras e que na actualidade realizan os seus discípulos. Estes artesáns coñecen a todos os habitantes do pobo polo que non é difícil producir, no seu momento, o epitafio máis axeitado:

"Aquí descansa a miña sogra, se vivise outro ano máis, eu ocuparía o seu lugar"
"E outra cousa que moito me gustaba era sentarme á calor dunha taberna acompañado dun vaso de viño e unha muller sempre que fose a muller doutro."
"Aquí descanso eu chámome BRAIC ILEANA, cinco fillos tiven que deus a vida lles deu. GICA, que ti sexas perdoado se me apuñalaches cando viñeches borracho do pobo."
"Que ben estou na tumba no limiar da igrexa. Ti tamén virás aquí "
"Arde no inferno, maldito taxi que viñeches de Sibiu. Con todo o grande que é Romanía. Non puideches atopar outro lugar onde pararche?. Tivo que ser fronte á miña casa, para matarme?."

Como podedes ver, é difícil reprimir un sorriso. Unha boa forma de ver na morte unha aliada inevitable da vida

hai referencias a este cemiterio en axencias de viaxe e blogues de particulares. Por exemplo Desierto

Honrar os defuntos, as ánimas

.

Veñen uns días nos que a xente lembra especialmente os seus defuntos. Visítanse os cemiterios... Fíxense que na entrada ao adro e tamén cemiterio de moitas igrexas hai un enreixado, que sempre se facía moi incómodo para os zapatos de tacón das mulleres. Cal é a súa función? pois parece que era para que o calzado non levase para fóra a terra sagrada do adro. Este da foto que nos envía Xosé Manuel está en Buciños (Lugo) fronte á casa natal do famoso escultor.

.

Como o cemiterio quedaba lonxe hai moitos petos das ánimas para rezarlles e botar esmolas pola súa salvación. Este peto está en Trasar de Carballo (Lugo), seica na Fonsagrada hai algo similar e chámanlles santiñas. Estar calado coma un peto, din os vellos que é porque lle botas a esmola e ninguén che contesta nin che dá as grazas. Hoxe igual xa non se botan as cadeliñas no peto, pero a xente vainos restaurando porque os sente como algo de seu.

Por amor de Deus

Hai xa algúns anos uns amigos escoceses, de volta dunha viaxe a Londres, faláronme soprendidos dun tal Damien Hirst, a última sensación no cambiante mercado da arte. Este artista, daquela case descoñecido, fíxose pronto famoso coa súa exposición de animais mortos metidos en grandes tanques de formaldehido. A súa máis coñecida obra era, por aquel entón, un enorme tiburón tigre que deu en chamar The Physical Impossiblity of Death in the Mind of Someone Living (a imposibilidade física da morte na mente dalguén vivo) . Bastante choveu desde entón e aquel mozo irreverente resultou ser tamén un xenio do márketing que en pouco tempo foi quen de chegar a ser o artista británico vivo máis acudalado, incluíndo a Elton John, o cal non é ningunha broma. Probablemente oiriades falar de For the love of God, o nome da súa última creación, unha caveira totalmente recoberta de diamantes. Din que foi exactamente o que a súa nai exclamou cando lle contaron o que o fillo estaba a piques de facer. Hirst non oculta nada. Sabemos cantas pedras ten a cousa, 8.601 diamantes dos máis puros do mundo, un masivo diamante central en forma de pera, e case 3 kilos de platino; sabemos tamén cantos cartos pagou por ela (20 millones de euros), e por canto a vendeu (75 millones). Como vedes, unha vez máis utiliza a morte como tema central das súas creacións. O que poida que non saibades é que traballou sobre unha caveira real dun varón que viviu no s XVIII e que tiña uns 30 anos cando morreu. Nesta ligazón podedes ver as fotos de todo o elaborado proceso no que participaron varios orfebres. Paga a pena unha visita.

Para ver máis obras de Hirst

O artista na wikipedia

Larutanatural

Despedimos definitivamente as publicacións en Mesturas ata o comezo do próximo curso en Setembro e deixamos aos nosos visitantes e lectores o agasallo de Larutanatural, curta que no seu momento obtivo o galardón de mellor curtametraxe no certame Sundance 2006. Impactante traballo de Alex Pastor que nos fai ver a reversibilidade da vida e a morte, as dúas caras da mesma vella moneda, unha simple cuestión de perspectiva e de punto de vista. Haberá que reflexionar sobre o tema... Feliz mes de agosto e algúns palíndromos máis

Casas doentes

O outro día paseando polo campo vimos unha casa abandonada, unha máis con toda a súa carga de melancolía e suxestión. Lembramos a magnífica exposición "Casas doentes" de Manuel Sendón. Esta entrada é unha pequena homenaxe a todas esas casas que producen sempre en nós un fondo desacougo na certeza de que as nosas proprias casas, agoras habitadas e ruidosas, tamén serán algún día casas doentes.

"No mundo rural galego a casa ten un significado moi especial e hoxe un gran numero delas están abandonadas, deterioradas ou en ruínas. Unhas semellan estaren cegas, outras mudas e todas elas doentes.

Durante o ano 206 estiven a fotografar estas casas doentes ao longo de toda Galiza, o meu obxectivo non foi o dun estudoso da arquitectura. Non pretendín realizar un catálogo desas casas nin establecer as súas tipoloxías, e aínda que as características delas aparecen reflectidas nas fotografías, o meu achegamento situase noutro campo, interesándome fundamentalmente a capacidade de suxestión das imaxes creadas.

Neste momento estanse a realizar, sen lugar a dúbida, gran número de aberracións arquitectónicas en toda a xeografía galega, pero limitarse ao que se acostuma a denominar “feismo” pareceme unha simplificación. Trato polo tanto de fuxir do reducionismo que significaría limitarme a fotografíar as devanditas aberracións e da fácil ridiculización que tal posicionamento acostuma a levar implícita. Interésoume máis presentar estas casas con toda a súa dignidade a pesar do estado ruinoso que adquiriron co tempo, centrándome na capacidade evocadora que desta situación se deriva e no potencial que teñen para interrogarnos.

A palabra doente, non só significa enferma, senón tamén cabreada, e non é para menos neste caso se comparamos a arquitectura que se está a facer neste momento coa destas casas doentes. Esta é unha das razóns da escolla do título e da dignidade con que pretendín fotografalas."

MANUEL SENDÓN

"Las alas de la vida"

O pasado venres na 2 de TVE, no programa Versión Original puidemos ver a película Las alas de la vida.

É un documental sobre un médico, Carlos, que contrae unha grave, rara e fatal enfermidade: como asume o que lle pasa, como se enfronta á morte, que espera dese momento, como o vive a súa familia na que hai posicións diferentes, como crece a súa filla, os seus amigos... todo iso sen mexericadas, sen facer espectáculo, respectando posicións diversas e sen deixar de impactar un só momento. ¡Non sei como conseguiron tal! Parabéns ao seu director, Antoni P. Canet.

No coloquio o ministro Bernat Soria dixo que o Ministerio de Sanidade comprara os dereitos e que a ía difundir xa que a sociedadade estaba necesitada de falar da morte e romper o tabú que o mundo urbanita industrializado fixo dela.

É ben certo, tanta morte espectáculo que se oculta a morte real.

Morte temida, morte desexada

Hoxe en día non abundan as directoras de cine pero en 1943 era realmente excepcional, mais neste ano Maya Daren presenta unha curtametraxe de estilo surrealista que é considerada coma unha auténtica obra de arte.
De que trata?
É suficientemente polisémica como para que cada quen lle dea unha interpretación diferente. En Meshes of the Afternoon (As trampas da tarde) os soños, os desexos reprimidos, a morte, amósanse nunha especie de poema realizado con imaxes, onde unha moza se encontra cun estraño personaxe que ten por rostro un espello, encontro repetido desde distintas perspectivas que poden xerar unha certa distorsión do tempo.
Quizais este filme pode servirnos de desculpa para iniciar unha reflexión sobre as caras da morte neste momento en que parece absolutamente necesario establecer un diálogo social sobre a loucura das mortes temidas polas mulleres maltratadas, sobre a morte desexada por persoas que como a francesa Chantal Sébire reivindican o seu dereito a morrer, sobre milleiros de mortes forzadas en Iraq, Palestina, Somalia ....

Malia a pouca calidade desta copia merece a pena dedicar 13 minutos a ver esta curtametraxe.